Vitus Bering: odkrywca Cieśniny Beringa

3

Vitus Jonassen Bering, duński żeglarz i badacz, który większość swojego życia związał ze służbą w rosyjskiej marynarce wojennej, urodził się w 1681 roku i zmarł w 1741 roku, mając 60 lat. Jako kapitan-komandor zasłynął z prowadzenia pionierskich ekspedycji badawczych, które doprowadziły do odkrycia i udokumentowania kluczowych obszarów geograficznych, w tym Cieśniny Beringa, oddzielającej Azję od Ameryki Północnej. Jego życie prywatne obejmowało małżeństwo z Anną Christiną Pülse, z którą doczekał się dziewięciorga dzieci, choć tylko czworo z nich przeżyło okres dzieciństwa.

Jego nazwisko jest synonimem odwagi i przełomowych odkryć geograficznych. Z perspektywy czasu, jego wyprawy stanowią świadectwo niezwykłej wytrwałości i determinacji w obliczu nieznanego. Dziś jego dziedzictwo żyje nie tylko w nazwach geograficznych, ale także w historiach o jego trudach i osiągnięciach badawczych.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 60 lat (w chwili śmierci)
• Żona/Mąż: Anna Christina Pülse
• Dzieci: Dziewięcioro, z których czworo przeżyło dzieciństwo
• Zawód: Żeglarz, badacz, kapitan-komandor
• Główne osiągnięcie: Dokumentacja Cieśniny Beringa i odkrycie brzegów Ameryki Północnej

Podstawowe informacje o Vitusie Beringu

Vitus Jonassen Bering urodził się w 1681 roku w Horsens, w Danii. Choć jego korzenie tkwiły w Danii, większość życia zawodowego spędził na służbie w rosyjskiej marynarce wojennej. W Rosji przyjął zrusyfikowane imię i nazwisko – Iwan Iwanowicz Bering. Jego kariera jako żeglarza i odkrywcy trwała wiele lat, a jego dokonania miały znaczący wpływ na geografię świata.

Vitus Bering zmarł 19 grudnia 1741 roku, w wieku 60 lat, na bezludnej wyspie, która później została nazwana jego imieniem – Wyspą Beringa. Ta wyspa jest częścią archipelagu Wysp Komandorskich. Jego nazwisko zostało uwiecznione w nazwach wielu kluczowych obiektów geograficznych, co świadczy o jego znaczącym wkładzie w odkrycia geograficzne. Wśród nich znajdują się Cieśnina Beringa, oddzielająca Azję od Ameryki, Morze Beringa, Wyspa Beringa, Lodowiec Beringa oraz Jezioro Vitus.

Rodzina i życie prywatne Vitusa Beringa

Małżeństwo i potomstwo

8 października 1713 roku Vitus Bering poślubił Annę Christinę Pülse w kościele luterańskim w Wyborgu. Ich małżeństwo trwało 18 lat i zaowocowało narodzinami dziewięciorga dzieci. Niestety, los nie był dla nich łaskawy – tylko czworo z nich przeżyło okres dzieciństwa, co stanowiło trudne doświadczenie dla całej rodziny.

Chwila rezygnacji ze służby

W 1724 roku Bering na krótko zrezygnował ze służby w marynarce. Powodem tej decyzji było poczucie upokorzenia związane z niską rangą, którą posiadał w porównaniu do męża siostry jego żony. Po pięciu miesiącach bezrobocia, zmuszony trudną sytuacją finansową rodziny, Bering poprosił o przywrócenie do służby, co świadczy o jego determinacji i odpowiedzialności za bliskich.

Kariera wojskowa i naukowa Vitusa Beringa

Początki na morzu i wstąpienie do rosyjskiej marynarki

Kariera Vitusa Beringa na morzu rozpoczęła się bardzo wcześnie. Już w wieku 15 lat, w 1696 roku, rozpoczął pływanie jako chłopiec okrętowy. Przez kolejne osiem lat zdobywał doświadczenie, żeglując po oceanach i docierając do tak odległych miejsc jak Indie oraz Holenderskich Indii Wschodnich. Jego pasja do morza i odkryć zaprowadziła go do Rosji.

W 1704 roku, pod okiem admirała Corneliusa Cruysa, Bering wstąpił do nowo tworzonej marynarki wojennej cara Piotra Wielkiego. Został mianowany podporucznikiem, co było znaczącym krokiem w jego karierze i początkiem jego drogi jako oficera służącego Imperium Rosyjskiemu. Jego dalsze losy miały być nierozerwalnie związane z badaniem nieznanych wód na północy.

Pierwsza Wyprawa Kamczacka (1725–1730)

Prawdziwy przełom w karierze Vitusa Beringa nastąpił, gdy car Piotr Wielki wybrał go do poprowadzenia pierwszej wielkiej wyprawy eksploracyjnej na Kamczatkę. Głównym celem tej ekspedycji, która trwała od 1725 do 1730 roku, było zbadanie, czy Azja i Ameryka są połączone lądem. Po pięciu latach żmudnej pracy i podróży, wyprawa dotarła do cieśniny oddzielającej oba kontynenty, co było kluczowym odkryciem geograficznym.

Choć podczas pierwszej wyprawy Bering nie widział wybrzeża Ameryki, jego działania doprowadziły do ustalenia, że między Azją a Ameryką Północną istnieje cieśnina. Był to znaczący krok w zrozumieniu globalnej geografii i otworzył drogę do dalszych badań. Statek „Święty Gabriel” stał się symbolem tej pionierskiej podróży.

Druga Wyprawa Kamczacka (Wielka Ekspedycja Północna)

Rozpoczęta w 1733 roku, Druga Wyprawa Kamczacka, znana również jako Wielka Ekspedycja Północna, była jednym z największych przedsięwzięć badawczych w historii, angażującym setki ludzi. Jej zakres i ambicje były ogromne. Głównym celem było m.in. dotarcie do brzegów Ameryki Północnej. Beringowi udało się osiągnąć ten cel w 1741 roku, kiedy to dostrzegł Górę Świętego Eliasza na Alasce, co było potwierdzeniem istnienia lądu po drugiej stronie Pacyfiku.

Ta epokowa ekspedycja objęła szeroki zakres badań naukowych i eksploracyjnych, obejmując tereny od Morza Bałtyckiego po Ocean Spokojny. Wielka Ekspedycja Północna była ogromnym przedsięwzięciem, które miało na celu nie tylko badanie geograficzne, ale także kartografowanie, zbieranie danych o florze i faunie oraz poznawanie rdzennych mieszkańców. W jej ramach działały liczne zespoły, w tym pod dowództwem takich postaci jak Czirkow. Trasa tej ekspedycji była niezwykle długa i wymagająca.

Chronologia kariery Vitusa Beringa

• 1696: Rozpoczęcie kariery jako chłopiec okrętowy w wieku 15 lat.
• 1696–1704: Osiem lat pływania po oceanach, docierając m.in. do Indii i Holenderskich Indii Wschodnich.
• 1704: Wstąpienie do rosyjskiej marynarki wojennej jako podporucznik pod okiem admirała Corneliusa Cruysa.
• 1724: Krótka rezygnacja ze służby w marynarce z powodów osobistych.
• 1725–1730: Prowadzenie Pierwszej Wyprawy Kamczackiej, mającej na celu zbadanie połączenia Azji z Ameryką.
• 1733: Rozpoczęcie Drugiej Wyprawy Kamczackiej (Wielkiej Ekspedycji Północnej).
• 1741: Dotarcie do brzegów Ameryki Północnej i dostrzeżenie Góry Świętego Eliasza na Alasce.
• 19 grudnia 1741: Śmierć na Wyspie Beringa.

Osiągnięcia i nagrody Vitusa Beringa

Awans na kapitana-komandora

W grudniu 1731 roku, w uznaniu za trud włożony w Pierwszą Wyprawę Kamczacką oraz za jej wyniki, Vitus Bering został nagrodzony kwotą 1000 rubli. Co więcej, został awansowany na stopień kapitana-komandora. Było to znaczące wyróżnienie, które wiązało się z nobilitacją i wejściem w szeregi szlachty, potwierdzając jego wysoką pozycję i zasługi dla państwa.

Dowództwo nad potężnymi jednostkami

W swojej karierze Vitus Bering dowodził znaczącymi jednostkami morskimi, co świadczyło o ogromnym zaufaniu, jakim darzyło go dowództwo rosyjskiej marynarki. W 1724 roku dowodził 90-działowym liniowcem „Lesnoe”. Był to jeden z największych i najpotężniejszych okrętów floty, a jego powierzenie Beringowi podkreślało jego umiejętności dowódcze i doświadczenie na morzu.

Tabela nagród i wyróżnień

| Data | Nagroda/Wyróżnienie | Opis |

|—|—|—|

| Grudzień 1731 | 1000 rubli i awans na kapitana-komandora | W uznaniu za trud i wyniki Pierwszej Wyprawy Kamczackiej, połączone z nobilitacją i wejściem w szeregi szlachty. |

Zdrowie i ostatnie chwile Vitusa Beringa

Choroba i śmierć podczas wyprawy

Podczas powrotu z Ameryki w 1741 roku, Vitus Bering ciężko zachorował. Jego stan zdrowia był tak poważny, że nie był w stanie samodzielnie dowodzić statkiem. Ostatecznie zmarł w grudniu tego samego roku na wyspie, która później otrzymała jego imię. Tam jego załoga szukała schronienia po rozbiciu się ich jednostki. Okoliczności jego śmierci, na bezludnej wyspie, podkreślają trud i niebezpieczeństwa związane z jego ekspedycjami.

Warto wiedzieć: Choroba, która dotknęła Beringa i część jego załogi, mogła być związana ze szkorbutem, powszechnym problemem podczas długich rejsów.

Wyzwania i kontrowersje w karierze Vitusa Beringa

Decyzja o odwrocie w 1728 roku

Podczas pierwszej wyprawy, w 1728 roku, Bering podjął decyzję, która wzbudziła kontrowersje. Z powodu zbliżającego się lodu, zawrócił statek „Święty Gabriel” na południe. Decyzja ta była krytykowana, ponieważ mimo że nie widział on wybrzeża Ameryki, nie udało mu się w sposób jednoznaczny udowodnić rozdzielności kontynentów. Ta decyzja wpłynęła na dalsze postrzeganie jego dokonań.

Problemy logistyczne i głód

Wyprawy Beringa nierzadko wiązały się z ogromnymi wyzwaniami logistycznymi i niedostatkami. Podczas transportu zapasów do Okhotska w 1727 roku, oddziały Beringa zmagały się z ekstremalnym głodem. W desperackiej sytuacji, Bering musiał rekwirować mąkę od lokalnych mieszkańców, co doprowadziło do napięć i groźby śmierci głodowej dla całej wioski. Takie sytuacje podkreślają trudne warunki, w jakich przyszło mu działać.

Ciekawostki i mniej znane fakty o Vitusie Beringu

Błąd w portretowaniu

Przez wiele lat za portret Vitusa Beringa uznawano wizerunek innego mężczyzny. Dopiero współczesne badania historyczne i analizy sugerują, że powszechnie znany portret przedstawia prawdopodobnie jego wuja, kronikarza dworskiego, który również nosił imię Vitus. Ta pomyłka w identyfikacji przez długi czas wprowadzała w błąd badaczy i entuzjastów historii.

Niezależne odkrycie

Choć Vitus Bering wpłynął na wody Cieśniny Beringa w 1728 roku, warto pamiętać, że 80 lat wcześniej podobnego odkrycia dokonał Siemion Dieżniow. Jednak wyczyn Dieżniowa pozostał wówczas nieznany szerszej publiczności i światu naukowemu. To wyprawa Beringa, dzięki oficjalnemu udokumentowaniu i uznaniu przez ówczesne władze i środowiska naukowe, została formalnie przypisana jemu i stała się powszechnie znana. James Cook później również eksplorował te rejony.

Vitus Bering pozostawił po sobie trwałe dziedzictwo odkryć geograficznych, dowodząc że determinacja i odwaga w obliczu nieznanego mogą na zawsze zmienić nasze postrzeganie świata. Jego wyprawy, choć naznaczone trudnościami i ryzykiem, stanowiły kluczowy etap w poznawaniu północnych obszarów Ziemi i otworzyły drogę do dalszych badań i eksploracji.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Vitus_Bering