George Soros, urodzony 12 sierpnia 1930 roku, to węgiersko-amerykański inwestor finansowy, filantrop i były spekulant, który na styczeń 2026 roku będzie miał 95 lat. Jest mężem Tamiko Bolton, z którą ma pięcioro dzieci. Swoją karierę rozpoczął w branży finansowej, a największą sławę przyniosło mu założenie Soros Fund Management i jego flagowego Quantum Fund, a także spektakularne zwrócenie uwagi świata podczas kryzysu funta szterlinga w 1992 roku.
Jego droga życiowa jest równie fascynująca, co jego wpływy na globalne rynki finansowe i scenę polityczną. Od przetrwania Holokaustu, przez studia filozoficzne, po stworzenie imperium finansowego i stanie się jednym z najbardziej hojnych filantropów na świecie – historia George’a Sorosa to opowieść o niezwykłej determinacji, strategicznym myśleniu i głębokim zaangażowaniu w kształtowanie społeczeństwa. Pomimo ogromnych osiągnięć, jego postać budzi również liczne kontrowersje, stając się obiektem teorii spiskowych i politycznych ataków.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 95 lat (na styczeń 2026)
- Żona/Mąż: Tamiko Bolton
- Dzieci: Pięcioro
- Zawód: Inwestor finansowy, filantrop
- Główne osiągnięcie: Spektakularna spekulacja na funcie szterlinga w 1992 roku, założenie Soros Fund Management
George Soros: Biografia
Podstawowe informacje
George Soros, a właściwie György Schwartz, urodził się 12 sierpnia 1930 roku w Budapeszcie. Jego rodzina, w obliczu narastającego antysemityzmu na Węgrzech, w 1936 roku zmieniła nazwisko na „Soros”. Nazwa ta, będąca palindromem, niosła ze sobą symboliczne znaczenie – w języku węgierskim oznacza „następny”, a w esperanto „będzie szybować”. Na styczeń 2026 roku George Soros będzie obchodził swoje 95. urodziny. Jest on obywatelem węgierskim i amerykańskim, wychowanym w zamożnej, choć niepraktykującej rodzinie żydowskiej w ówczesnym Królestwie Węgier.
Jego ścieżka edukacyjna prowadziła przez prestiżową London School of Economics. Tam, w 1951 roku, uzyskał tytuł Bachelor of Science (BSc) z filozofii, a trzy lata później, w 1954 roku, obronił tytuł Master of Science (MSc), również w dziedzinie filozofii. Początkowo Soros wiązał swoją przyszłość ze światem akademickim, planując karierę profesora. Niestety, jego oceny nie były wystarczająco wysokie, by zrealizować te ambicje, co skłoniło go do podjęcia pracy w sektorze finansowym, rozpoczynając tym samym swoją niezwykłą karierę.
Życie prywatne
Rodzina i rodzice
Rodzice George’a Sorosa odegrali znaczącą rolę w jego wychowaniu i kształtowaniu światopoglądu. Jego ojciec, Tivadar Soros, był prawnikiem, a także znanym autorem tworzącym w języku esperanto. Tivadar był redaktorem magazynu „Literatura Mondo”, co świadczy o jego zaangażowaniu w promowanie tego międzynarodowego języka. Rodzina matki, Erzsébet (Elizabeth), prowadziła natomiast dochodowy sklep z jedwabiem, co zapewniało rodzinie stabilność finansową.
Szczególnym aspektem wychowania George’a była jego znajomość języka esperanto. Dzięki pasji ojca, od najmłodszych lat posługiwał się tym językiem, co później wykorzystywał w swojej publicznej działalności, na przykład przemawiając w Speakers’ Corner w Londynie na temat idei internacjonalizmu. Ta dwujęzyczność była odzwierciedleniem jego otwartości na różne kultury i idee.
Małżeństwa i potomstwo
George Soros był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszym małżeństwem, trwającym od 1960 do 1983 roku, było z Annaliese Witschak. Drugą żoną Sorosa była historyczka Susan Weber, z którą rozwiódł się w 2005 roku, po 22 latach małżeństwa. W 2013 roku poślubił Tamiko Bolton, z którą pozostaje w związku do dziś. Z tych związków George Soros ma pięcioro dzieci.
Dzieci George’a Sorosa
- Robert
- Jonathan
- Alexander
Kariera finansowa
Początki kariery
Droga George’a Sorosa do światowego sukcesu finansowego rozpoczęła się w Londynie. W 1954 roku podjął pracę w banku kupieckim Singer & Friedlander, gdzie początkowo pełnił funkcję urzędnika, a następnie przeniósł się do działu arbitrażu. Był to jego pierwszy krok w rozwijającym się świecie finansów, który wkrótce miał zrewolucjonizować.
W 1956 roku Soros zdecydował się na przeprowadzkę do Nowego Jorku. Tam podjął pracę jako trader arbitrażowy w firmie F. M. Mayer, gdzie pracował w latach 1956–1959. Jego specjalizacją stały się akcje europejskich spółek, które cieszyły się rosnącą popularnością na amerykańskim rynku. Ta faza kariery pozwoliła mu zdobyć cenne doświadczenie i zrozumienie międzynarodowych rynków kapitałowych.
Założenie Soros Fund Management
W 1959 roku George Soros dołączył do Wertheim & Co. Jego początkowy plan zakładał przepracowanie tam pięciu lat, aby zgromadzić 500 000 dolarów, które zamierzał przeznaczyć na powrót do Anglii i kontynuację studiów filozoficznych. Jednakże, wciągnięty w dynamikę branży finansowej, ostatecznie pozostał w tej dziedzinie na stałe. Punktem zwrotnym w jego karierze było założenie w 1970 roku własnej firmy zarządzającej funduszami – Soros Fund Management. Pełniąc funkcję przewodniczącego, nawiązał współpracę z wybitnymi postaciami świata finansów, takimi jak Jim Rogers czy Stanley Druckenmiller.
Fundusz Quantum
Głównym narzędziem inwestycyjnym Sorosa stał się fundusz Quantum. Początkowo znany jako Double Eagle, został później przemianowany na Quantum Fund. W momencie swojego założenia fundusz zarządzał aktywami o wartości 12 milionów dolarów. Dzięki strategicznym decyzjom i umiejętnościom inwestycyjnym George’a Sorosa, fundusz ten dynamicznie rósł, osiągając w 2011 roku imponującą wartość 25 miliardów dolarów. Quantum Fund stał się symbolem sukcesu Sorosa na światowych rynkach finansowych.
Warto wiedzieć: Fundusz Quantum, założony przez George’a Sorosa, był początkowo znany jako Double Eagle.
Kluczowe momenty w karierze finansowej
| Rok | Wydarzenie | Znaczenie |
|---|---|---|
| 1954 | Rozpoczęcie kariery w Singer & Friedlander | Pierwszy krok w branży finansowej |
| 1970 | Założenie Soros Fund Management | Utworzenie własnej firmy zarządzającej funduszami |
| 1992 | Spekulacja funtem szterlingiem | Zysk 1 miliarda dolarów, przydomek „człowiek, który złamał Bank Anglii” |
| 2011 | Zwrot kapitału zewnętrznym inwestorom | Zarządzanie wyłącznie majątkiem rodzinnym |
„Człowiek, który złamał Bank Anglii”
Jednym z najbardziej spektakularnych momentów w karierze George’a Sorosa było jego zaangażowanie w kryzys „Czarnej Środy” w 1992 roku. Podczas tego wydarzenia dokonał krótkiej sprzedaży funtów szterlingów o wartości 10 miliardów dolarów. Transakcja ta przyniosła mu zysk w wysokości 1 miliarda dolarów i zapewniła mu **światową sławę** jako „człowiekowi, który złamał Bank Anglii”. Ten wyczyn unaocznił jego zdolność do przewidywania i wykorzystywania rynkowych turbulencji, co przyniosło mu przydomek „globalnego cinkciarza” i stało się symbolem jego wpływu na rynki walutowe.
Zwrot kapitału inwestorom
W lipcu 2011 roku George Soros podjął decyzję o zwrocie funduszy zewnętrznym inwestorom, co stanowiło znaczącą zmianę w strategii jego firmy. Około 1 miliarda dolarów zostało zwrócone inwestorom, a Soros Fund Management zaczął zarządzać wyłącznie rodzinnym majątkiem, szacowanym wówczas na 24,5 miliarda dolarów. Decyzja ta pozwoliła mu uniknąć restrykcyjnych przepisów Securities and Exchange Commission (SEC) dotyczących ujawniania danych, co świadczyło o jego strategicznym podejściu do zarządzania swoim imperium finansowym.
Filantropia i majątek
Wartość majątku netto
Według danych z maja 2025 roku, majątek netto George’a Sorosa szacowany jest na 7,2 miliarda dolarów. Kwota ta stanowi jedynie ułamek jego pierwotnej fortuny, co jest bezpośrednim wynikiem ogromnej skali jego działań filantropijnych. Soros dorobił się fortuny dzięki gigantycznym spekulacjach walutami i inwestycjom na rynkach finansowych, jednak jego dziedzictwo to nie tylko zgromadzone bogactwo, ale przede wszystkim sposób, w jaki je wykorzystuje.
Skala darowizn na Open Society Foundations
George Soros jest znany ze swojej bezprecedensowej hojności. Przekazał ponad 32 miliardy dolarów na rzecz Open Society Foundations (OSF), organizacji założonej w celu promowania praw człowieka, reformy sądownictwa i edukacji na całym świecie. Z tej kwoty, 15 miliardów dolarów zostało już rozdysponowane na realizację celów statutowych, co stanowi 64% jego pierwotnego majątku. OSF stała się potężnym narzędziem wspierającym ruchy liberalne i demokratyczne w wielu krajach.
Wsparcie dla edukacji
Jednym z kluczowych obszarów działalności filantropijnej George’a Sorosa jest wsparcie dla edukacji. Ufundował on jeden z największych w Europie funduszy wieczystych dla Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego (Central European University) w jego rodzinnym Budapeszcie. Ta instytucja stała się ważnym ośrodkiem kształcenia elit intelektualnych i obrońców demokracji w Europie Wschodniej. Jego zaangażowanie w edukację ma na celu promowanie krytycznego myślenia i otwartości intelektualnej.
Wczesna działalność filantropijna
Zaangażowanie George’a Sorosa w działalność charytatywną rozpoczęło się na długo przed jego największymi sukcesami finansowymi. Między 1979 a 2011 rokiem przekazał ponad 11 miliardów dolarów na cele charytatywne. Do 2017 roku kwota ta wzrosła do 12 miliardów dolarów, które zostały wydane na inicjatywy obywatelskie, walkę z ubóstwem oraz stypendia dla studentów z mniej uprzywilejowanych środowisk. Jego filantropia obejmuje szeroki zakres działań, od wspierania organizacji pozarządowych po finansowanie projektów badawczych i kulturalnych.
Działalność polityczna i poglądy
Upadek komunizmu
Wsparcie finansowe i aktywność George’a Sorosa w późnych latach 80. i wczesnych 90. XX wieku odegrały znaczącą rolę w procesie upadku komunizmu w Europie Wschodniej. Poprzez finansowanie niezależnych mediów, organizacji pozarządowych i ruchów prodemokratycznych, Soros przyczynił się do osłabienia reżimów komunistycznych i wspierania transformacji ustrojowych w regionie. Jego działania były postrzegane jako kluczowe dla otwarcia Europy Wschodniej na demokrację i wolny rynek.
Teoria refleksyjności
George Soros jest autorem ogólnej teorii refleksyjności, która ma zastosowanie do rynków kapitałowych. Teoria ta zakłada, że wartości rynkowe nie są jedynie odzwierciedleniem obiektywnych rzeczywistości, ale są również napędzane przez subiektywne, często omylne idee uczestników rynku. Te interakcje prowadzą do powstawania baniek spekulacyjnych i cykli „hossy i bessy”, co Soros szczegółowo opisał w swojej książce „The Alchemy of Finance”. Ta teoria stanowi podstawę jego podejścia do inwestowania i analizy rynków.
Wsparcie dla liberalizmu
Poprzez Open Society Foundations, George Soros aktywnie wspiera postępowe i liberalne cele polityczne na całym świecie. Finansuje organizacje promujące prawa człowieka, demokrację, wolność słowa i sprawiedliwość społeczną. Jego zaangażowanie w promowanie tych wartości uczyniło go obiektem krytyki ze strony europejskich nacjonalistów i konserwatystów, którzy postrzegają jego działalność jako ingerencję w wewnętrzne sprawy państw i próbę narzucenia określonego porządku politycznego. Działalność ta bywa określana jako „soros atakuje” lub „soros przejmuje” w kontekście prób wpływania na politykę poszczególnych krajów.
Nagrody i osiągnięcia
George Soros został uhonorowany licznymi wyróżnieniami za swoje osiągnięcia finansowe i filantropijne. Wśród nich znajdują się:
- Prezydencki Medal Wolności (2025) – jedno z najwyższych odznaczeń cywilnych w Stanach Zjednoczonych.
- Tytuł „Najbardziej hojnego darczyńcy” przyznany przez magazyn „Forbes” (2020) – za procentowy udział przekazanego majątku netto w stosunku do całości fortuny.
Kontrowersje i ciekawostki
Przetrwanie Holokaustu
Jednym z najbardziej poruszających aspektów życia George’a Sorosa jest jego doświadczenie z czasów Holokaustu. Jako trzynastolatek przeżył nazistowską okupację Węgier. Jego rodzina zdołała uniknąć deportacji dzięki zakupionym dokumentom potwierdzającym chrześcijańskie pochodzenie. Sam Soros, w celu ukrycia swojej tożsamości, podawał się za chrześcijańskiego chrześniaka urzędnika Ministerstwa Rolnictwa. Te traumatyczne przeżycia z pewnością ukształtowały jego późniejsze zaangażowanie w promowanie praw człowieka i walkę z wszelkimi formami dyskryminacji.
W czasie wojny, jako dziecko, Soros został zmuszony przez Judenrat do roznoszenia zawiadomień o deportacji do żydowskich prawników. Jednak po tym, jak ojciec ostrzegł go o treści tych dokumentów, George zaprzestał wykonywania tego zadania. Paradoksalnie, Soros określił rok 1944 jako „najszczęśliwszy w swoim życiu”, ponieważ mógł wtedy z bliska obserwować heroizm swojego ojca w ratowaniu ludzi. Te doświadczenia wojenne, mimo ich tragicznego kontekstu, stały się dla niego lekcją o sile ludzkiego ducha i wartości życia.
Praca fizyczna na studiach
Podczas studiów w Londynie, aby zapewnić sobie środki do życia, George Soros podejmował się różnych prac fizycznych. Pracował jako bagażowy na kolei oraz jako kelner. W trudnych momentach finansowych, kiedy brakowało mu pieniędzy, otrzymał wsparcie w wysokości 40 funtów od organizacji charytatywnej Kwakrów. Te doświadczenia z okresu studenckiego z pewnością nauczyły go pokory i determinacji w dążeniu do celu.
Próba zamachu
Aktywność polityczna i liczne kontrowersje otaczające postać George’a Sorosa sprawiły, że stał się on celem nieudanej próby zamachu. Liczne groźby ze strony przeciwników ideologicznych, często podsycane przez teorie spiskowe, doprowadziły do tego, że jego życie było zagrożone. Te wydarzenia podkreślają skalę negatywnych emocji i reakcji, jakie budzi jego działalność w niektórych kręgach.
Teorie spiskowe
George Soros stał się centralną postacią licznych teorii spiskowych, które są często propagowane przez środowiska skrajnie prawicowe. W tych narracjach przedstawiany jest jako „władca marionetek”, stojący za globalnymi spiskami i manipulujący wydarzeniami na świecie. Ataki te są często nacechowane antysemityzmem, co stanowi niepokojący aspekt dyskusji wokół jego osoby. Teorie spiskowe na jego temat przeniknęły do głównego nurtu amerykańskiej polityki, stając się powszechnymi niemal w każdym zakątku Partii Republikańskiej, co zauważył „The New York Times” w 2018 roku. W niektórych kręgach jest określany jako „najniebezpieczniejszy człowiek świata”.
Wyrok za insider trading
Jednym z nielicznych, ale znaczących cieni na karierze finansowej George’a Sorosa jest wyrok za wykorzystywanie poufnych informacji, czyli insider trading. Dotyczył on transakcji dotyczących akcji banku Société Générale. Ten incydent stanowi przypomnienie o etycznych wyzwaniach, z jakimi można się spotkać w świecie finansów, nawet dla tak uznanych postaci.
George Soros to postać o wyjątkowym wpływie na globalne finanse i politykę, której życie jest dowodem na siłę determinacji i dalekosiężnej wizji. Jego droga od przetrwania okrutnych czasów wojny, przez budowanie finansowego imperium, po bezprecedensową filantropię, stanowi fascynującą opowieść o człowieku, który aktywnie kształtuje świat. Pomimo licznych kontrowersji i teorii spiskowych, jego wkład w promowanie demokracji i praw człowieka pozostaje niezaprzeczalny.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kim jest George Soros?
George Soros to amerykański finansista, filantrop i spekulant giełdowy węgierskiego pochodzenia. Jest założycielem i prezesem funduszu hedgingowego Soros Fund Management oraz Open Society Foundations.
Czym zajmują się Open Society Foundations?
Open Society Foundations to międzynarodowa sieć fundacji założona przez George’a Sorosa, która wspiera inicjatywy na rzecz sprawiedliwości, edukacji, zdrowia publicznego i mediów niezależnych. Działają one na rzecz promowania praw człowieka, demokracji i reform społecznych na całym świecie.
Jakie są główne obszary działalności George’a Sorosa?
Główne obszary działalności George’a Sorosa obejmują inwestycje finansowe poprzez swój fundusz hedgingowy oraz filantropię poprzez Open Society Foundations. Szczególnie angażuje się w promowanie otwartego społeczeństwa, wspieranie ruchów demokratycznych i obronę praw człowieka.
Jakie kontrowersje otaczają George’a Sorosa?
George Soros jest często obiektem kontrowersji i teorii spiskowych, szczególnie w kręgach konserwatywnych i prawicowych. Oskarża się go o manipulowanie rynkami finansowymi, finansowanie lewicowych ruchów politycznych oraz ingerowanie w sprawy krajów poprzez swoje fundacje.
Jakie jest pochodzenie nazwy „Soros”?
Nazwisko „Soros” pochodzi z języka węgierskiego. George Soros sam zaprojektował jego pisownię, ponieważ w języku węgierskim pisze się je fonetycznie, a on chciał, aby jego nazwisko było łatwe do wymówienia w wielu językach.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/George_Soros
