Peck: Gregory Peck – biografia aktora dżentelmena

3

Eldred Gregory Peck, powszechnie znany jako Gregory Peck, był legendarnym amerykańskim aktorem, którego kariera obejmowała niemal sześć dekad. Urodzony 5 kwietnia 1916 roku, na przestrzeni swojej bogatej kariery zyskał miano „aktora dżentelmena” i stał się jedną z najwybitniejszych gwiazd filmowych w historii amerykańskiej kinematografii. Peck, który zmarł 12 czerwca 2003 roku, pozostawił po sobie niezatarte dziedzictwo ról, które na zawsze wpisały się w kanon kina, a jego postać prawnika Atticusa Fincha w filmie „Zabić drozda” do dziś symbolizuje wartości moralne i niezłomność. Na 12 czerwca 2003 roku Gregory Peck miał 87 lat.

Jego życie osobiste, choć mniej eksponowane niż kariera, również było znaczącą częścią jego biografii. Peck był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszym małżeństwem było z Gretą Kukkonen, z którą miał troje dzieci: Jonathana, Stephena i Carey. Po rozwodzie z Kukkonen, Peck poślubił Veronique Passani, francuską dziennikarkę. Z tego związku narodziło się dwoje dzieci: Anthony i Cecilia. Gregory Peck był ojcem piątki dzieci.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 12 czerwca 2003 roku Gregory Peck miał 87 lat.
• Żona/Mąż: Greta Kukkonen (pierwsza żona), Veronique Passani (druga żona)
• Dzieci: Jonathan, Stephen, Carey, Anthony, Cecilia
• Zawód: Aktor
• Główne osiągnięcie: Oscar za Najlepszą Główną Rolę Męską za film „Zabić drozda” (1962)

Wczesne lata i początki kariery

Eldred Gregory Peck urodził się 5 kwietnia 1916 roku w La Jolla w Kalifornii. Jego dzieciństwo nie było usłane różami; po rozwodzie rodziców w wieku zaledwie sześciu lat, Gregory Peck zamieszkał z babcią, a następnie z ojcem. Ten okres w jego życiu ukształtował jego charakter i wpłynął na późniejsze wybory zawodowe. Początkowo nie myślał o aktorstwie. Studiował medycynę na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, jednak pasja do sztuki teatralnej okazała się silniejsza. W wieku 20 lat przeniósł się do Nowego Jorku, aby studiować aktorstwo w prestiżowej Neighborhood Playhouse School of the Theatre, gdzie kształcił się pod okiem legendarnego Sanforda Meisnera. Naukę w Neighborhood Playhouse School of the Theatre ukończył w 1941 roku.

Droga na szczyty Hollywood

Debiut Gregory’ego Pecka na Broadwayu nastąpił w sztuce „The Morning Becomes Electra” w 1940 roku. Jego talent aktorski szybko został dostrzeżony, co zaowocowało pierwszą rolą filmową w „Dniach chwały” (Days of Glory) w 1944 roku. Jednak to rola w filmie „Urzeczona” (Spellbound) Alfreda Hitchcocka, u boku Ingrid Bergman, przyniosła mu pierwszą nominację do Oscara i ugruntowała jego pozycję w Hollywood. Kolejne lata to pasmo sukcesów i niezapomnianych kreacji. Peck wcielał się w postacie pełne godności, siły charakteru i głębokich wartości moralnych, co idealnie wpisywało się w jego wizerunek „aktora dżentelmena”.

Jego kariera nabrała tempa dzięki rolom w takich filmach jak „Urzeczona” (Spellbound, 1945), „Zabójcy” (The Killers, 1946), „Pojedynku w słońcu” (Duel in the Sun, 1946) oraz „Klątwa” (The Yearling, 1946), za którą otrzymał kolejną nominację do Oscara. W 1947 roku zagrał w filmie „Dżentelmeńska umowa” (Gentleman’s Agreement), poruszającym temat antysemityzmu, która przyniosła mu Złoty Glob i trzecią nominację do Nagrody Akademii. Jego wszechstronność aktorska była widoczna w różnorodnych rolach, od bohaterskich postaci po bardziej złożone dramaty psychologiczne.

Ikoniczne role i nagrody

Prawdziwym przełomem w karierze Gregory’ego Pecka była rola prawnika Atticusa Fincha w filmie „Zabić drozda” (To Kill a Mockingbird) w 1962 roku. Ta kreacja, oparta na powieści Harper Lee, przyniosła mu Oscara za Najlepszą Główną Rolę Męską i do dziś uważana jest za jedną z najlepszych ról w historii kina. Postać Atticusa Fincha, symbolizująca sprawiedliwość, odwagę i niezachwiane wartości moralne, stała się wzorem dla wielu pokoleń. Gregory Peck zdobył Oscara za rolę Atticusa Fincha w filmie „Zabić drozda”.

Peck zagrał również w wielu innych znaczących produkcjach filmowych, które na stałe wpisały się w historię amerykańskiej kinematografii. W 1953 roku wystąpił u boku Audrey Hepburn w filmie „Rzymskie wakacje” (Roman Holiday), za który otrzymał nominację do Oscara. Inne ważne filmy w jego filmografii to m.in.: „Moby Dick” (1956), „Drogę do Yellow Sky” (The Yellow Sky, 1948), „Śniegi Kilimandżaro” (The Snows of Kilimanjaro, 1952), „Purpura i czerń” (The Purple and the Black, 1957), „Wielki kraj” (The Big Country, 1958), „Północ, północny zachód” (North by Northwest, 1959) w reżyserii Hitchcocka, „Przylądek strachu” (Cape Fear, 1962) oraz „Omen” (The Omen, 1976). Jego obecność na ekranie zawsze gwarantowała widzom wysoki poziom aktorstwa i autentyczności.

Wybrane filmy z udziałem Gregory’ego Pecka:

• Dni chwały (Days of Glory, 1944)
• Urzeczona (Spellbound, 1945)
• Zabójcy (The Killers, 1946)
• Pojedynek w słońcu (Duel in the Sun, 1946)
• Klątwa (The Yearling, 1946)
• Dżentelmeńska umowa (Gentleman’s Agreement, 1947)
• Droga do Yellow Sky (The Yellow Sky, 1948)
• Śniegi Kilimandżaro (The Snows of Kilimanjaro, 1952)
• Rzymskie wakacje (Roman Holiday, 1953)
• Moby Dick (1956)
• Wielki kraj (The Big Country, 1958)
• Północ, północny zachód (North by Northwest, 1959)
• Zabić drozda (To Kill a Mockingbird, 1962)
• Przylądek strachu (Cape Fear, 1962)
• Omen (The Omen, 1976)

Zaangażowanie społeczne i późniejsze lata

Gregory Peck był nie tylko wybitnym aktorem, ale również człowiekiem zaangażowanym w sprawy społeczne i polityczne. Aktywnie wspierał ruch na rzecz praw obywatelskich, a jego postawa w filmie „Dżentelmeńska umowa” była wyrazem jego osobistych przekonań. W 1969 roku został mianowany przewodniczącym jury festiwalu filmowego w Cannes. Był również jednym ze współzałożycieli Amerykańskiego Instytutu Filmowego (American Film Institute) w 1967 roku, organizacji mającej na celu ochronę i promocję sztuki filmowej w Stanach Zjednoczonych. Gregory Peck był jednym ze współzałożycieli Amerykańskiego Instytutu Filmowego.

W 1970 roku Peck zagrał rolę generała MacArthura w biograficznym filmie „Generał Mac Arthur” (Patton), choć w rzeczywistości rola ta przypadła już George’owi C. Scottowi. Peck został odznaczony za zasługi dla sztuki filmowej, a jego wkład w rozwój kinematografii amerykańskiej jest nieoceniony. W 1990 roku otrzymał nagrodę imienia Gregory’ego Pecka, która jest przyznawana twórcom filmowym za wybitne osiągnięcia. W 1991 roku został uhonorowany Złotym Globem za całokształt twórczości. W uznaniu jego zasług, w 1969 roku otrzymał Order of Merit od Zakonu Sióstr Miłosierdzia. W 2003 roku został odznaczony Prezydenckim Medalem Wolności przez Prezydenta Stanów Zjednoczonych. W tym samym roku, 12 czerwca 2003 roku, Gregory Peck zmarł w swoim domu w Los Angeles w wieku 87 lat. Jego odejście było ogromną stratą dla świata filmu, jednak jego dziedzictwo trwa w niezliczonych rolach i filmach, które nadal inspirują kolejne pokolenia.

Nagrody i wyróżnienia

Gregory Peck zdobył liczne nagrody i wyróżnienia za swoją pracę aktorską, potwierdzając tym samym swój status jako jednego z najwybitniejszych aktorów w historii kina. Jego kreacje były wielokrotnie doceniane przez krytyków i publiczność.

Najważniejsze nagrody:

• Oscar za Najlepszą Główną Rolę Męską za film „Zabić drozda” (1962)
• Złoty Glob za Najlepszą Rolę Męską w filmie dramatycznym za film „Dżentelmeńska umowa” (1947)
• Złoty Glob za całokształt twórczości (1991)
• Prezydencki Medal Wolności (2003)
• Nagroda imienia Gregory’ego Pecka (1990)
• Order of Merit od Zakonu Sióstr Miłosierdzia (1969)

Dziedzictwo i wpływ

Gregory Peck pozostaje ikoną kina, symbolem klasy, inteligencji i moralności. Jego role, zwłaszcza jako Atticus Finch, są studiowane i analizowane przez studentów aktorstwa i filmoznawstwa na całym świecie. Pozostawił po sobie trwały ślad w historii amerykańskiej kinematografii, stając się wzorem aktora, który potrafił łączyć sukces komercyjny z artystyczną głębią i zaangażowaniem społecznym. Gregory Peck jest symbolem klasy, inteligencji i moralności w świecie kina. Jego wkład w rozwój sztuki filmowej, jak również jego postawa etyczna, czynią go postacią, która na zawsze zostanie zapamiętana jako jeden z największych talentów w historii Hollywood.

Jednostka miary „peck”, choć dziś rzadko używana w codziennym handlu, stanowi fascynujący element historii miar i wag. Jej wartość różni się w zależności od systemu miar: imperialny peck to 9,09218 litra, a amerykański to 8,80976754172 litra. Cztery pecki tworzą buszel. W Wielkiej Brytanii jest to jednostka przestarzała, podczas gdy w Stanach Zjednoczonych wciąż można spotkać produkty rolne sprzedawane w opakowaniach o tej pojemności. Nazwa „peck” przetrwała w kulturze popularnej, na przykład w łamańcu językowym o Peterze Piperze, a także jest powiązana z historyczną miarą winchesterską.

Kontekst historyczny jednostki miary Peck

Jednostka miary „peck” ma długą historię i jest głęboko zakorzeniona w tradycyjnych systemach miar objętości ciał stałych. Jej zastosowanie obejmowało zarówno brytyjski system imperialny, jak i amerykański system miar (United States customary units), choć wartości litrażowe w obu systemach nieznacznie się różniły.

Porównanie wartości jednostki Peck w różnych systemach:

Warto wiedzieć: Różnica między imperialnym a amerykańskim peckiem wynosi ponad 17 cali sześciennych, co podkreśla znaczenie precyzji w historycznych obliczeniach handlowych i inżynieryjnych.

Hierarchia miar objętości

Peck stanowił integralną część większej hierarchii miar objętości, gdzie jego relacja z buzelem była stała. Cztery pecki składały się na jeden buszel, niezależnie od tego, czy używano systemu brytyjskiego, czy amerykańskiego.

Historia w Szkocji

W Szkocji peck był powszechnie stosowany jako miara ciał stałych do roku 1824. Wprowadzenie ustawy o wagach i miarach (Weights and Measures Act 1824) ujednoliciło system miar i wprowadziło jednostki imperialne. Przed tą reformą, szkocki peck nie miał jednej stałej wartości:

• Dla produktów takich jak pszenica, groch, fasola czy mąka, szkocki peck wynosił około 9 litrów (co odpowiadało 1,98 galona imperialnego).
• Dla płodów rolnych takich jak jęczmień, owies czy słód, wartość pecka była znacznie większa i wynosiła około 13 litrów (co odpowiadało 2,86 galona imperialnego), co uwzględniało różnice w gęstości nasypowej ziarna.

W dawnym szkockim systemie miar istniała również jednostka o nazwie firlot, która była bezpośrednio powiązana z peckiem – jeden firlot stanowił równowartość dokładnie 4 pecków.

Ciekawostki i kontekst kulturowy

Nazwa „peck” przetrwała w kulturze, głównie dzięki odniesieniom w literaturze i języku. Jednostka ta pojawia się w słynnym łamańcu językowym o Peterze Piperze („Peter Piper picked a peck of pickled peppers”), co stanowi jeden z niewielu współczesnych kontekstów, w których Brytyjczycy stykają się z tą nazwą. Peck jest również powiązany z tzw. miarą winchesterską (Winchester measure), która jest historycznym systemem miar objętości, będącym poprzednikiem współczesnych jednostek stosowanych w krajach anglosaskich. Jednostka miary peck pojawia się w słynnym łamańcu językowym o Peterze Piperze.

W Wielkiej Brytanii peck jest obecnie uznawany za jednostkę przestarzałą i wyszłą z użycia, a jego nazwa przetrwała głównie w kulturze popularnej oraz w historycznych przekładach Biblii (np. Ewangelia wg św. Mateusza 5:15). Choć jednostka ta nie jest już powszechnie używana w codziennym handlu, w Stanach Zjednoczonych wciąż można spotkać produkty rolne, takie jak jabłka, które są sprzedawane w opakowaniach o pojemności pecka lub pół pecka (half-peck), co świadczy o jej trwałym, choć ograniczonym, wpływie na współczesny handel.

Gregory Peck, poprzez swoje wybitne role, pozostawił trwały ślad w historii kina, symbolizując niezłomne wartości i klasę. Jednostka miary peck, choć historyczna, przypomina o ewolucji systemów miar i ich znaczeniu, nawet jeśli jej dzisiejsze zastosowanie jest ograniczone.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Peck