Louis de Funès, właściwie Louis Germain David de Funès de Galarza, to postać, która na stałe zapisała się w historii francuskiej i światowej kinematografii jako jeden z najwybitniejszych i najszerzej rozpoznawalnych aktorów komediowych. W chwili obecnej, w roku 2024, aktor miałby 110 lat. Na [miesiąc rok] jego żoną była Jeanne Barthelémy de Maupassant, z którą doczekał się dwóch synów. Jego kariera, choć pełna wybuchowych i charakterystycznych ról na ekranie, kontrastowała z jego prywatnym, nieśmiałym usposobieniem i głęboką wiarą katolicką. Uznawany za najbardziej dochodowego aktora w historii francuskiego kina, de Funès pozostawił po sobie bogate dziedzictwo artystyczne, które bawi kolejne pokolenia widzów.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: W roku 2024 skończyłby 110 lat.
- Żona/Mąż: Jeanne Barthelémy de Maupassant
- Dzieci: Dwóch synów
- Zawód: Aktor komediowy, pianista
- Główne osiągnięcie: Najbardziej dochodowy aktor w historii francuskiej kinematografii, gwiazda międzynarodowego formatu.
Podstawowe informacje o Louis de Funès
Louis Germain David de Funès de Galarza, powszechnie znany jako Louis de Funès, urodził się 31 lipca 1914 roku w Courbevoie, na obrzeżach Paryża. Pochodził z rodziny o arystokratycznych korzeniach, ze strony ojca był potomkiem hiszpańskiej szlachty, a matka wywodziła się od baskijskich hrabiów de Galarza. Aktor zmarł 27 stycznia 1983 roku w Nantes, w wieku 68 lat.
Wśród swoich bliskich i przyjaciół aktor był nazywany serdecznie „Fufu”. Znalazł się w gronie najbardziej dochodowych („bankable”) aktorów w historii francuskiej kinematografii. Louis de Funès władał biegle trzema językami: francuskim, hiszpańskim i angielskim. Jego charakterystyczna prezencja fizyczna – niski wzrost (1,64 m), szczupła budowa ciała i wczesna utrata włosów – początkowo budziła w nim pewne obawy co do możliwości rozwoju kariery aktorskiej.
Rodzina i życie prywatne Louisa de Funès
Rodzice Louisa de Funèsa, Carlos Luis de Funès de Galarza i Leonor Soto Reguera, pochodzili z Sewilli w Hiszpanii. W 1904 roku podjęli decyzję o przeprowadzce do Francji, ponieważ ich rodziny nie akceptowały ich związku. Ta hiszpańska historia rodziny stanowiła ważny element jego pochodzenia.
W 1943 roku, w okupowanym Paryżu, Louis de Funès poślubił Jeanne Barthelémy de Maupassant. Jeanne, pracująca jako sekretarka w szkole muzycznej, zakochała się w nim, słysząc jego grę na pianinie jazzowym. Ich małżeństwo trwało 40 lat, aż do śmierci aktora. Młodszy syn pary, Olivier, początkowo próbował swoich sił w aktorstwie, pojawiając się w takich filmach jak „Hibernatus” czy „Wielkie wakacje”, jednak ostatecznie zdecydował się na karierę pilota linii Air France Europe.
Louis de Funès, w przeciwieństwie do energetycznych i wybuchowych postaci, które kreował na ekranie, w życiu prywatnym był człowiekiem niezwykle nieśmiałym i powściągliwym. Był również głęboko wierzącym katolikiem, co stanowiło istotny aspekt jego życia osobistego.
Kariera zawodowa Louisa de Funès
Droga Louisa de Funèsa do sławy była długa i pełna wyzwań. Zanim osiągnął status gwiazdy, imał się różnych prac fizycznych i dorywczych, z których często był zwalniany. Swoją przygodę ze światem artystycznym rozpoczął jako pianista jazzowy w paryskich barach dzielnicy Pigalle, co było jego pierwszym kontaktem ze sceną.
Debiut filmowy Louisa de Funèsa nastąpił w 1945 roku, w wieku 31 lat, w filmie „La Tentation de Barbizon”. Jego rola odźwiernego w kabarecie „Le Paradis” trwała jednak zaledwie czterdzieści sekund. Zanim otrzymał swoją pierwszą znaczącą rolę, aktor pojawił się w ponad 80 filmach, grając epizody i role drugoplanowe. W sumie w swojej karierze wystąpił w ponad 150 produkcjach filmowych oraz wziął udział w około 100 przedstawieniach teatralnych.
Przełom w karierze Louisa de Funèsa nastąpił niespodziewanie, gdy miał 49 lat. Sukces filmu „Żandarm z Saint-Tropez” w 1964 roku przyniósł mu status wielkiej gwiazdy o międzynarodowej sławie i zapoczątkował serię sześciu filmów o przygodach żandarma Cruchota. Jego największym sukcesem komercyjnym okazał się film „Wielka włóczęga” z 1966 roku, w którym zagrał u boku Bourvila. Obraz ten przyciągnął do kin 17,27 miliona widzów, stając się jednym z najbardziej dochodowych filmów w historii Francji. W latach 1964–1979 Louis de Funès siedmiokrotnie znajdował się na szczycie listy najbardziej dochodowych filmów roku we Francji, co świadczy o jego ogromnej popularności.
Styl aktorski Louisa de Funèsa charakteryzował się mistrzowską ekspresją twarzy, za którą zyskał przydomek „człowieka o czterdziestu twarzach na minutę”. Jego występy opierały się na niezwykle wysokiej energii, charakterystycznych tikach i kontrolowanych napadach gniewu, które stały się jego znakiem rozpoznawczym i kluczem do komediowego sukcesu.
Nagrody i osiągnięcia
Odznaczenia państwowe
W 1973 roku Louis de Funès został uhonorowany tytułem Kawalera Legii Honorowej (Chevalier de la Légion d’honneur), co jest najwyższym francuskim odznaczeniem państwowym i świadczy o uznaniu dla jego zasług dla kultury i sztuki.
Nagrody branżowe
W 1980 roku Louis de Funès otrzymał Honorowego Cezara za całokształt swojej bogatej twórczości aktorskiej. Jest to jedno z najbardziej prestiżowych wyróżnień w francuskim przemyśle filmowym, podkreślające jego znaczenie i wpływ na kino.
Zdrowie Louisa de Funès
Problemy kardiologiczne
W marcu 1975 roku Louis de Funès trafił do szpitala z poważnymi problemami kardiologicznymi. Stan ten wymusił przerwę w jego karierze aktorskiej i doprowadził do odwołania projektu filmu „Le Crocodile”, w którym miał wcielić się w postać dyktatora. Był to pierwszy poważny sygnał ostrzegawczy dotyczący jego stanu zdrowia.
Przyczyna problemów zdrowotnych
Dwa pierwsze ataki serca Louisa de Funèsa były bezpośrednio spowodowane nadmiernym wysiłkiem fizycznym, jaki wkładał w swoje niezwykle ekspresyjne występy sceniczne i filmowe. Intensywność jego gry aktorskiej, choć uwielbiana przez widzów, miała swoje konsekwencje dla jego kondycji fizycznej.
Śmierć
Louis de Funès zmarł w wyniku trzeciego, tym razem śmiertelnego ataku serca, w styczniu 1983 roku. Zdarzyło się to zaledwie kilka miesięcy po premierze jego ostatniego filmu, co było tragicznym zwieńczeniem jego bogatej, choć naznaczonej problemami zdrowotnymi kariery.
Hobby i pasje
Poza światem filmu, Louis de Funès był wielkim miłośnikiem róż. W ogrodach swojego zamku Château de Clermont założył rozległe rosarium, w którym osobiście pielęgnował swoje ulubione kwiaty. Ta pasja do ogrodnictwa stanowiła jego azyl i sposób na relaks.
Jego niezwykła pasja do róż została upamiętniona w sposób szczególny. Oficjalnie nazwano jedną z odmian róży jego imieniem – „Louis de Funès rose”. Jest to dowód na to, jak głęboko jego zamiłowanie do kwiatów zakorzeniło się w kulturze.
Od wczesnej młodości Louis de Funès wykazywał zainteresowanie rysunkiem oraz grą na pianinie. Te artystyczne pasje nie tylko towarzyszyły mu przez całe życie, ale również znajdowały odzwierciedlenie w jego rolach filmowych, dodając im głębi i charakteru.
Inne role i projekty
Dubbing
Zanim Louis de Funès zdobył szeroką rozpoznawalność, codziennie rano zajmował się dubbingowaniem zagranicznych artystów. Wśród nich znalazł się m.in. włoski komik Totò. Pokazywało to jego wszechstronność i wczesne zaangażowanie w świat sztuki aktorskiej.
Teatr
Przez całą swoją karierę, nawet będąc już wielką gwiazdą filmową, Louis de Funès nie porzucił teatru. Jego najważniejszym osiągnięciem scenicznym była rola w sztuce „Oscar”, którą później z powodzeniem przeniósł na ekran kinowy, udowadniając swoje wszechstronne umiejętności aktorskie.
Ekranizacja Molière’a
W 1980 roku Louis de Funès zrealizował swoje wielkie marzenie, reżyserując i grając główną rolę w filmowej wersji „Skąpca” (L’Avare) autorstwa Molière’a. Ten projekt był wyrazem jego głębokiego szacunku dla klasyki literatury i stanowił wyjątkowe wyzwanie artystyczne.
Ciekawostki i dziedzictwo
Louis de Funès mieszkał w malowniczym XVII-wiecznym Château de Clermont w Le Cellier, niedaleko Nantes. Zamek ten częściowo odziedziczyła jego żona, Jeanne, po swojej ciotce, znanej jako nau de maupassant, krewniej pisarza Guy de Maupassanta. To miejsce stało się jego domem i ostoją.
Pamięć o Louisie de Funèsie jest kultywowana w dwóch dedykowanych mu muzeach. Jedno z nich znajduje się w jego dawnym zamku Clermont, gdzie można poznać szczegóły jego życia i kariery. Drugie muzeum zostało otwarte w 2019 roku w Saint-Raphaël, co świadczy o jego nieustającej popularności.
Postać kucharza Skinnera z animowanego filmu „Ratatuj” (2007) stworzonego przez studio Pixar była luźno wzorowana na zachowaniu, niskim wzroście i mowie ciała Louisa de Funèsa. To pokazuje, jak jego unikalny styl i ekspresja wywarły wpływ nawet na współczesną animację.
Louis de Funès pojawił się również jako postać w komiksach o Lucky Luke’u, gdzie wcielił się w rolę hazardzisty, a także w serii „Clifton”. Jego międzynarodowa sława, choć w krajach anglojęzycznych pozostaje postacią niszową, jest niepodważalna w Europie Kontynentalnej, byłym bloku wschodnim, ZSRR, a także w Turcji, Iranie i Izraelu, gdzie cieszy się statusem prawdziwej legendy komedii.
Kluczowy fakt: Louis de Funès zyskał status międzynarodowej gwiazdy w wieku 49 lat, po sukcesie filmu „Żandarm z Saint-Tropez” w 1964 roku, co zapoczątkowało serię uwielbianych przez widzów komedii.
Najważniejsze filmy Louisa de Funès
Louis de Funès zagrał w wielu produkcjach, które na stałe wpisały się w historię kina. Poniżej znajduje się lista jego najbardziej znanych i dochodowych filmów:
- „Żandarm z Saint-Tropez” (1964) – początek kultowej serii.
- „Wielka włóczęga” (1966) – jeden z najbardziej dochodowych filmów w historii Francji.
- „Fantomas kontra Scotland Yard” (1967)
- „Hibernatus” (1969)
- „Wielkie wakacje” (1967)
- „Mania wielkości” (1971)
- „Przygody rabina Jakuba” (1973)
- „Skąpiec” (L’Avare) (1980) – film zrealizowany przez samego aktora.
Nagrody i wyróżnienia
| Nagroda/Wyróżnienie | Rok | Opis |
|---|---|---|
| Legia Honorowa (Chevalier de la Légion d’honneur) | 1973 | Najwyższe francuskie odznaczenie państwowe. |
| Honorowy Cezar | 1980 | Za całokształt twórczości aktorskiej. |
Louis de Funès, pomimo problemów zdrowotnych, pozostawił po sobie niezatarte dziedzictwo w świecie komedii, a jego filmy do dziś bawią kolejne pokolenia widzów. Jego droga do sukcesu, naznaczona determinacją i pasją, pokazuje, jak ważne jest podążanie za swoimi artystycznymi marzeniami.
Podsumowując, Louis de Funès był nie tylko wybitnym aktorem komediowym, ale również postacią o bogatym życiu prywatnym i głębokich pasjach, które wykraczały poza ekran. Jego unikalny styl aktorski, niezapomniane role i nieustająca popularność na całym świecie sprawiają, że pozostaje ikoną kina. Pomimo problemów zdrowotnych, jego determinacja i miłość do sztuki pozwoliły mu stworzyć dzieła, które po dziś dzień dostarczają radości widzom na całym świecie, utrwalając jego legendę jako jednego z największych komików w historii.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co chorował Louis de Funès?
Louis de Funès cierpiał na chorobę serca. W 1975 roku przeszedł zawał, który wpłynął na jego dalsze życie i aktywność zawodową.
Ile lat żył Louis de Funès?
Louis de Funès dożył 65 lat. Urodził się 31 lipca 1920 roku, a zmarł 27 stycznia 1983 roku.
Jaki był ostatni film z Louisem de Funèsem?
Ostatnim filmem, w którym zagrał Louis de Funès, był „Kapuśniaczek” (La Soupe aux choux) z 1981 roku. W tej komedii wcielił się w rolę Claude’a.
Czy Louis de Funès był Francuzem?
Tak, Louis de Funès był Francuzem. Urodził się i wychował we Francji, a jego korzenie rodzinne sięgały również tego kraju.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_de_Fun%C3%A8s
