Jackie Chan: Aktor, kaskader, reżyser – ikona kina akcji i movies

3

Jackie Chan, urodzony 7 kwietnia 1954 roku w brytyjskim Hongkongu jako Chan Kong-sang, to światowej sławy aktor, kaskader, reżyser i producent filmowy, który na początku 2024 roku obchodzi 70. urodziny. Znany ze swojego unikalnego stylu łączącego komedię slapstickową z akrobatycznymi sztukami walki, Chan zyskał międzynarodowe uznanie dzięki takim filmom jak „Godziny szczytu” i „Draka w Bronksie”. Jego prawdziwe nazwisko to Fang Shilong, które przyjął w późnych latach 90. XX wieku. Artysta posługuje się pseudonimem scenicznym Sing Lung (Chéng Lóng), co oznacza „Stający się Smokiem”, nadanym mu w 1976 roku przez reżysera Lo Wei, aby podkreślić jego podobieństwo do Bruce’a Lee.

Międzynarodowy przydomek „Jackie” zyskał w 1971 roku w Canberze w Australii, gdzie pracując na budowie, otrzymał go od kolegi z pracy o imieniu Jack. Jego rodzice, Charles i Lee-lee Chan, byli uchodźcami politycznymi z chińskiej wojny domowej, a ojciec pracował jako tajny agent dla szefa szpiegów Kuomintangu. Jackie Chan od 1982 roku jest żonaty z Joan Lin, z którą ma syna Jaycee Chana. Warto zaznaczyć, że w 2025 roku aktor ogłosił plany przekazania swojego majątku na cele charytatywne, zamiast zostawiać go synowi w spadku.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 70 lat (na początku 2024 roku)
• Żona/Mąż: Joan Lin
• Dzieci: Jaycee Chan
• Zawód: Aktor, kaskader, reżyser, producent filmowy
• Główne osiągnięcie: Honorowy Oscar za całokształt twórczości w 2016 roku

Pochodzenie i imiona

Jackie Chan, którego pełne imię brzmi Chan Kong-sang, urodził się 7 kwietnia 1954 roku w brytyjskim Hongkongu. To imię, tłumaczone dosłownie jako „Chan urodzony w Hongkongu”, odzwierciedla jego miejsce pochodzenia. Jednakże, w późnych latach 90. XX wieku, po odkryciu tożsamości swojego ojca, aktor zmienił swoje prawdziwe nazwisko na Fang Shilong, aby lepiej odzwierciedlić swoje korzenie rodzinne. Z czasem zyskał również międzynarodowy przydomek „Jackie”.

Przydomek „Jackie” narodził się w 1971 roku w Canberze w Australii, gdzie młody Chan pracował na budowie. Opiekę nad nim roztoczył kolega z pracy, który nazywał się Jack, co zaowocowało nadaniem mu pseudonimu „Little Jack”, a z czasem skróconego do „Jackie”. Ten pseudonim stał się jego rozpoznawalnym mianem na całym świecie.

Pseudonimy i ich znaczenie

Artysta posługuje się również pseudonimem scenicznym Sing Lung, który w transkrypcji pinyin zapisuje się jako Chéng Lóng. Jego znaczenie to „Stający się Smokiem”. Imię to zostało mu nadane w 1976 roku przez reżysera Lo Wei. Celem nadania tego pseudonimu było podkreślenie podobieństwa Jackie Chana do Bruce’a Lee, innej legendy kina akcji, która w tamtym czasie cieszyła się ogromną popularnością.

Rodzina i życie prywatne

Rodzice i ich historia

Rodzice Jackie Chana, Charles i Lee-lee Chan, byli uchodźcami politycznymi, którzy znaleźli schronienie w Hongkongu po ucieczce z Chin w wyniku wojny domowej. Jego ojciec, Charles Chan, miał barwną przeszłość – około 1937 roku pracował jako tajny agent dla szefa szpiegów Kuomintangu. Ta trudna historia rodziny stanowi tło dla początków życia młodego Jackie.

Życie małżeńskie i potomstwo

Jackie Chan od 1982 roku jest żonaty z Joan Lin, z którą ma syna Jaycee Chana. Warto zaznaczyć, że w 2025 roku Jackie Chan ogłosił publicznie swoje plany dotyczące przyszłości swojego majątku. Artysta zdecydował, że po jego śmierci całość jego zgromadzonego bogactwa zostanie przekazana na cele charytatywne, zamiast trafić w spadku do jego syna.

Warto wiedzieć: Jackie Chan zadeklarował, że cały swój majątek przekaże na cele charytatywne po śmierci.

Dzieciństwo i pierwsze lata

Wczesne lata życia Jackie Chana upłynęły w nietypowym otoczeniu. Spędził je na terenie rezydencji konsula Francji w prestiżowej dzielnicy Victoria Peak w Hongkongu. Jego ojciec, Charles Chan, był tam zatrudniony jako kucharz. To doświadczenie z dzieciństwa, choć nietypowe, z pewnością wpłynęło na postrzeganie świata przez młodego aktora.

Kariera filmowa

Początki kariery aktorskiej

Droga Jackie Chana do sławy rozpoczęła się w bardzo młodym wieku. Swoją karierę filmową rozpoczął już jako pięciolatek, występując w roli aktora dziecięcego. Jako ośmiolatek, w 1962 roku, pojawił się na ekranie w filmie „Big and Little Wong Tin Bar”. Te wczesne doświadczenia na planie filmowym stanowiły fundament pod jego przyszłą, spektakularną karierę w kinie.

Współpraca z Bruce’em Lee

Jednym z pierwszych znaczących występów Jackie Chana w branży filmowej była jego rola w filmie Bruce’a Lee „Wściekłe pięści” (Fist of Fury) z 1972 roku. Chan pojawił się w nim nie tylko jako statysta, ale również jako dubler kaskaderski dla japońskiego złoczyńcy Hiroshiego Suzuki. To doświadczenie pozwoliło mu na obserwację i naukę od jednego z największych mistrzów sztuk walki i kina akcji.

Przełomowe role i rozwój stylu

Prawdziwy przełom w karierze Jackie Chana nastąpił w 1978 roku wraz z premierą filmu „Wąż w cieniu orła” (Snake in the Eagle’s Shadow). W tym obrazie Chan miał możliwość pełnego zaprezentowania swojego unikalnego stylu, który stanowił innowacyjne połączenie komedii slapstickowej z dynamicznymi i akrobatycznymi sztukami walki. Ten film wyznaczył kierunek jego późniejszej twórczości.

Założenie Jackie Chan Stunt Team

W 1983 roku, podczas prac nad filmem „Projekt A”, Jackie Chan podjął ważną decyzję o oficjalnym sformowaniu grupy Jackie Chan Stunt Team. Powołanie tej ekipy pozwoliło mu na uzyskanie pełnej kontroli nad choreografią i zapewnienie bezpieczeństwa podczas realizacji najbardziej niebezpiecznych wyczynów kaskaderskich. Stunt Team stał się kluczowym elementem organizacji produkcji filmowych Chana.

Międzynarodowy sukces w Hollywood

Wielki przełom Jackie Chana na rynku amerykańskim nastąpił w 1995 roku dzięki filmowi „Draka w Bronksie” (Rumble in the Bronx). Film ten okazał się ogromnym sukcesem komercyjnym i krytycznym, otwierając Chanowi drzwi do Hollywood. Status supergwiazdy kina amerykańskiego ugruntował rolą inspektora Lee w niezwykle popularnej komedii „Godziny szczytu” (Rush Hour) z 1998 roku. Ten film umocnił jego pozycję jako cenionego aktora akcji i komediowego.

Powroty i nowe projekty

Jackie Chan nadal aktywnie działa w przemyśle filmowym. W 2025 roku powrócił do roli pana Hana w filmie „Karate Kid: Legends”, gdzie połączył siły z nowym pokoleniem aktorów tej popularnej franczyzy. Jego zaangażowanie w projekty filmowe, nawet po wielu latach kariery, świadczy o jego nieustającej pasji do kina.

Nagrody i osiągnięcia

Honorowe wyróżnienia i Oscary

W uznaniu jego całokształtu twórczości i nadzwyczajnych osiągnięć w przemyśle filmowym, Jackie Chan został uhonorowany honorowym Oscarem (Academy Honorary Award) w 2016 roku. Jest to najwyższe wyróżnienie w świecie kina, podkreślające jego znaczący wkład w rozwój sztuki filmowej na skalę światową.

Rekordy Guinnessa

Jackie Chan jest również posiadaczem dwóch rekordów Guinnessa, które zdobył za film „CZ12” z 2012 roku. Został wpisany do księgi rekordów za „Najwięcej wyczynów kaskaderskich wykonanych przez żyjącego aktora” oraz za „Najwięcej funkcji przypisanych jednej osobie w napisach końcowych jednego filmu”. Te osiągnięcia świadczą o jego wszechstronności i zaangażowaniu w proces tworzenia filmów.

Uznanie na Alejach Gwiazd

Jego wkład w świat kina został doceniony poprzez uhonorowanie go gwiazdami w najbardziej prestiżowych miejscach. Jackie Chan posiada swoje gwiazdy na Alei Gwiazd w Hongkongu oraz na Hollywoodzkiej Alei Sław w Los Angeles, co stanowi symbol jego trwałego dziedzictwa w historii rozrywki.

Majątek i finanse

Szacowana wartość netto

Według szacunków magazynu „Parade” z 2025 roku, wartość netto majątku Jackie Chana wynosi 400 milionów dolarów. Jest to świadectwo jego długiej i niezwykle dochodowej kariery w branży filmowej.

Dochody z filmów

Filmy z udziałem Jackie Chana zarobiły łącznie ponad 6 miliardów dolarów w kinach na całym świecie. Ta imponująca suma czyni go jednym z najbardziej dochodowych aktorów w historii kina, co potwierdza jego globalną popularność i sukces komercyjny.

Filantropia i osobowość

Działalność charytatywna

Jackie Chan jest znany nie tylko ze swoich dokonań artystycznych, ale również z hojności. W 2011 roku „Forbes” uznał go za jednego z 10 najbardziej hojnych celebrytów. Artysta wielokrotnie deklarował, że po śmierci zamierza przekazać cały swój majątek na cele dobroczynne, co świadczy o jego głębokim zaangażowaniu w pomoc innym.

Wykształcenie i pasje muzyczne

Poza karierą aktorską, Jackie Chan posiada również wykształcenie operowe. Ta nietypowa umiejętność pozwoliła mu na wydanie wielu albumów z muzyką pop oraz na nagrywanie piosenek przewodnich do swoich filmów. Jego wszechstronność artystyczna wykracza poza ramy kina akcji.

Umiejętności sportowe i sztuki walki

Trening w China Drama Academy

Podstawy jego spektakularnych umiejętności aktorskich i kaskaderskich tkwią w rygorystycznym treningu, który przeszedł w China Drama Academy. Przez 10 lat, od 1960 roku, pod okiem mistrza Yu Jim-yuena doskonalił akrobatykę i sztuki walki. Był członkiem słynnej grupy „Seven Little Fortunes”, co stanowiło fundament jego późniejszej kariery.

Biegłość w sztukach walki

Jackie Chan jest biegły w wielu formach sztuk walki, co jest fundamentem jego kariery w kinie akcji. Jego trening obejmował:

• 10 lat rygorystycznego treningu akrobatyki i sztuk walki w China Drama Academy pod okiem mistrza Yu Jim-yuena (w latach 1960-1970) jako członek grupy „Seven Little Fortunes”.
• Posiadanie czarnego pasa w hapkido, nauczanego przez wielkiego mistrza Jin Pal Kima.
• Biegłość w następujących stylach: kung-fu, karate, judo, boks, taekwondo oraz Jeet Kune Do.

Inne role i projekty

Aktorstwo dubbingowe i franczyzy

Jackie Chan jest cenionym aktorem dubbingowym. Użyczył głosu w trzech chińskich wersjach językowych filmu „Mulan” (1998) oraz wcielił się w postać małpy w serii „Kung Fu Panda”. W 2025 roku powrócił do roli pana Hana w filmie „Karate Kid: Legends”, łącząc siły z nowym pokoleniem aktorów tej franczyzy.

Zaangażowanie polityczne

W latach 2013–2023 Jackie Chan pełnił funkcję członka Chińskiej Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej.

Tabela kluczowych filmów

Ciekawostki i styl walki

W latach 80. XX wieku Jackie Chan, Sammo Hung i Yuen Biao byli znani jako „Trzy Smoki” lub „Trzej Bracia” – to trio wystąpiło wspólnie w sześciu filmach, które stały się klasykami kina akcji. Jego styl walki jest określany jako innowacyjne połączenie akrobatyki, komedii slapstickowej i wykorzystania przedmiotów codziennego użytku jako broni, co stało się jego znakiem rozpoznawczym na całym świecie.

Jackie Chan udowadnia, że determinacja, wszechstronność talentów i zaangażowanie w pomoc innym mogą stworzyć nie tylko legendarną karierę, ale i pozytywny wpływ na świat.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Jackie_Chan