Albert Camus, urodzony 7 listopada 1913 roku w Mondovi (obecnie Dréan) we Francuskiej Algierii, był jednym z najwybitniejszych francuskich myślicieli XX wieku. Znany jako filozof, pisarz, dramaturg i dziennikarz, jego dorobek intelektualny wywarł trwały wpływ na kształtowanie współczesnej myśli, zwłaszcza w obszarze egzystencjalizmu i absurdyzmu, choć sam Camus dystansował się od tego pierwszego. W wieku 46 lat zginął w tragicznym wypadku samochodowym 4 stycznia 1960 roku. Jego życie, naznaczone trudnym dzieciństwem w Algierii, problemami zdrowotnymi i burzliwymi związkami, znalazło odzwierciedlenie w jego twórczości, która eksplorowała tematykę absurdu, buntu i ludzkiego sumienia. Największym uznaniem dla jego pracy było przyznanie Literackiej Nagrody Nobla w 1957 roku.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: W listopadzie 2023 roku Albert Camus miałby 110 lat.
- Żona/Mąż: Francine Faure (druga żona).
- Dzieci: Catherine i Jean (bliźnięta).
- Zawód: Filozof, pisarz, dramaturg, dziennikarz.
- Główne osiągnięcie: Literacka Nagroda Nobla w 1957 roku.
Albert Camus: Podstawowe Informacje
Albert Camus urodził się 7 listopada 1913 roku w Mondovi, miejscowości położonej we Francuskiej Algierii. Jego życie, choć stosunkowo krótkie, było niezwykle bogate i wszechstronne. Camus realizował się jako filozof, powieściopisarz, autor esejów, dramaturg, dziennikarz, a także aktywny działacz polityczny. Tragicznie zginął 4 stycznia 1960 roku w Villeblevin we Francji, mając zaledwie 46 lat. Wychowywał się w Algierii, identyfikując się jako *pied-noir* – określenie osób pochodzenia europejskiego urodzonych w Algierii. Jako obywatel francuski, cieszył się uprzywilejowaną pozycją w porównaniu do rdzennnych mieszkańców Algierii, co miało wpływ na jego późniejsze poglądy.
Rodzina i Życie Prywatne Alberta Camusa
Dzieciństwo Alberta Camusa było naznaczone brakiem ojca i trudnymi warunkami materialnymi. Jego matka, Catherine Hélène Camus, Francuzka o hiszpańskich korzeniach, była osobą głuchą i niepiśmienną. Ojciec, Lucien Camus, biedny robotnik rolny, zginął w akcji w październiku 1914 roku podczas I wojny światowej. Camus wychowywał się w robotniczej dzielnicy Belcourt w Algierze, co ukształtowało jego wrażliwość społeczną. Jego życie osobiste było złożone. Pierwszą żoną była Simone Hié, z którą związał się w 1934 roku, częściowo by pomóc jej w walce z uzależnieniem od morfiny. Małżeństwo to zakończyło się rozwodem po odkryciu jej niewierności. 3 grudnia 1940 roku w Lyonie poślubił swoją drugą żonę, Francine Faure, pianistkę i matematyczkę. Para miała dwoje dzieci – bliźnięta Catherine i Jeana, urodzone w 1945 roku.
Mimo posiadania rodziny, Camus prowadził bardzo burzliwe życie uczuciowe i miał liczne romanse pozamałżeńskie. Najbardziej znany i publiczny był jego związek z aktorką hiszpańskiego pochodzenia, Maríą Casares.
Kariera Literacka i Filozoficzna Alberta Camusa
Kariera literacka Alberta Camusa była zorganizowana wokół tzw. „cykli”, które każdorazowo obejmowały powieść, esej i sztukę teatralną. Pierwszy cykl twórczości skupiał się na tematyce absurdu i zawierał takie dzieła jak powieść „Obcy”, esej „Mit Syzyfa” oraz dramat „Kaligula”. Drugi cykl, poświęcony zagadnieniu buntu, obejmował między innymi powieść „Dżuma”, która powstała podczas pobytu autora we francuskich Alpach.
Camus aktywnie uczestniczył w ruchu oporu podczas II wojny światowej, pełniąc funkcję redaktora naczelnego podziemnej gazety „Combat”, gdzie publikował pod pseudonimem. Po wyzwoleniu Francji zyskał status postaci kultowej i celebryty intelektualnego. Jego praca filozoficzna przyczyniła się do rozwoju absurdyzmu, choć sam Camus stanowczo odrzucał przypisywanie go do egzystencjalizmu. Jego twórczość badała fundamentalne pytania o sens życia w świecie pozbawionym wrodzonego znaczenia.
Osiągnięcia i Nagrody Alberta Camusa
Największym uznaniem dla twórczości Alberta Camusa było przyznanie mu Literackiej Nagrody Nobla w 1957 roku. W chwili otrzymania nagrody miał 44 lata, co czyniło go drugim najmłodszym laureatem w historii tej prestiżowej nagrody. Komitet Noblowski uhonorował go za „twórczość rzucającą światło na problemy ludzkiego sumienia”. Camus zadedykował swoje noblowskie przemówienie dawnemu nauczycielowi, Louisowi Germainowi, podkreślając jego kluczową rolę w swoim rozwoju.
Kluczowe Dzieła Alberta Camusa
- „Obcy” (powieść)
- „Mit Syzyfa” (esej)
- „Kaligula” (dramat)
- „Dżuma” (powieść)
Działalność Polityczna i Społeczna Alberta Camusa
Albert Camus angażował się w życie polityczne i społeczne. W 1935 roku wstąpił do Francuskiej Partii Komunistycznej (PCF), pragnąc walczyć z nierównościami w Algierii. Został jednak wydalony z partii rok później za odmowę podporządkowania się jej linii programowej. Camus był zagorzałym przeciwnikiem totalitaryzmu Józefa Stalina i reżimu radzieckiego. Sprzeciw wobec stalinizmu doprowadził do zerwania jego wieloletniej przyjaźni z Jean-Paulem Sartrem. Aktywnie wspierał ideę integracji europejskiej, zakładając w 1944 roku Francuski Komitet na rzecz Federacji Europejskiej (CFFE) i głosząc potrzebę rozwoju Europy jako federacji państw. Podczas wojny algierskiej (1954–1962) Camus przyjął postawę neutralną, opowiadając się za wielokulturową Algierią. Jego stanowisko spotkało się z krytyką obu stron konfliktu.
Sport i Zainteresowania Alberta Camusa
W młodości Albert Camus był zapalonym sportowcem, z zamiłowaniem do pływania i piłki nożnej. W latach 1928–1930 grał jako bramkarz w drużynie juniorów Racing Universitaire d’Alger. Jego pasja i odwaga na boisku były często podkreślane w raportach meczowych. Camus sam przyznawał, że to właśnie sport nauczył go wartości moralnych i poczucia wspólnoty.
Zdrowie Alberta Camusa
Marzenia o karierze sportowej Alberta Camusa zostały przerwane w 1930 roku, gdy w wieku 17 lat zdiagnozowano u niego gruźlicę. Choroba ta uniemożliwiła mu również zawodową służbę wojskową. Gruźlica nawracała w ciągu jego życia, zmuszając go do wyjazdów zdrowotnych i ograniczając możliwość pełnego studiowania.
Ciekawostki z Życia Alberta Camusa
Aby utrzymać się podczas studiów, Albert Camus podejmował różnorodne prace, w tym sprzedawcy części samochodowych i asystenta w Instytucie Meteorologicznym. Jego praca dyplomowa z filozofii, ukończona w 1936 roku, dotyczyła Plotyna. Wśród jego największych literackich inspiracji znajdowali się Dostojewski, Kafka, Nietzsche i Schopenhauer. Po otrzymaniu Nagrody Nobla, Camus napisał wzruszający list do swojego nauczyciela z dzieciństwa, podkreślając, że bez jego pomocy żaden z jego sukcesów nie byłby możliwy. Albert Camus zginął w wypadku samochodowym; w jego kieszeni znaleziono nieużyty bilet kolejowy na tę samą trasę. W samochodzie, którym jechał w dniu śmierci, znaleziono rękopis jego niedokończonej, autobiograficznej powieści „Pierwszy człowiek”.
Camus urodził się w rodzinie potomków europejskich osadników w Algierii. Wychował się w biednej rodzinie żyjącej na przedmieściach stolicy. W 1932 zdał maturę. Jego przygoda z teatrem rozpoczęła się wcześnie, wraz z innymi studentami założył Théâtre du Travail. Camus napisał cykl artykułów dla dziennika „Alger Républicain”. Po 1942 roku, kiedy opublikował „Mit Syzyfa”, jego twórczość zyskała szersze uznanie. W 1947 roku opublikował „Dżumę”, a w 1951 roku „Człowieka zbuntowanego”, który wywołał głośny spór z Jean-Paulem Sartrem. Camus zdobył wykształcenie dzięki wychowawcy, Jean Grenier, który zapewnił mu stypendium. W 1935 roku należał do Partii Komunistycznej. Pracował jako dziennikarz w antykolonialnym dzienniku. Po wydaniu „Obcego” w 1942 roku, Camus stał się jednym z czołowych intelektualistów francuskich. Jego twórczość, często analizowana w kontekście filozoficznym, badała kwestię sensu życia i ludzkiego sumienia. W 1957 otrzymał Literacką Nagrodę Nobla, a jego dzieła, takie jak „Dżuma” i „Mit Syzyfa”, są uznawane za klasykę literatury światowej. Wydawcą jego dzieł był Michel Gallimard.
Chronologia życia i twórczości Alberta Camusa
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1913 | Narodziny Alberta Camusa w Mondovi (Algieria). |
| 1914 | Śmierć ojca, Luciena Camusa, podczas I wojny światowej. |
| 1930 | Diagnoza gruźlicy w wieku 17 lat. |
| 1932 | Zdał maturę. |
| 1934 | Pierwsze małżeństwo z Simone Hié. |
| 1935 | Wstąpienie do Francuskiej Partii Komunistycznej (PCF). |
| 1936 | Ukończenie studiów z filozofii i obrona pracy dyplomowej. Wydalenie z PCF. |
| 1940 | Drugie małżeństwo z Francine Faure. |
| 1942 | Publikacja powieści „Obcy” i eseju „Mit Syzyfa”. |
| 1944 | Założenie Francuskiego Komitetu na rzecz Federacji Europejskiej (CFFE). |
| 1945 | Narodziny bliźniąt Catherine i Jeana. |
| 1947 | Publikacja powieści „Dżuma”. |
| 1951 | Publikacja eseju „Człowiek zbuntowany”. |
| 1954–1962 | Wojna algierska. |
| 1957 | Otrzymanie Literackiej Nagrody Nobla. |
| 1960 | Tragiczna śmierć w wypadku samochodowym. |
Nagrody i Wyróżnienia
| Nazwa Nagrody | Rok | Uzasadnienie/Uwagi |
|---|---|---|
| Literacka Nagroda Nobla | 1957 | Za twórczość rzucającą światło na problemy ludzkiego sumienia. Drugi najmłodszy laureat (44 lata). |
Warto wiedzieć: Albert Camus był zapalonym sportowcem w młodości, grając jako bramkarz w drużynie piłkarskiej. Swoją pasję do sportu uważał za źródło moralności i poczucia wspólnoty.
Warto wiedzieć: W dniu śmierci, w samochodzie Alberta Camusa znaleziono rękopis jego niedokończonej, autobiograficznej powieści „Pierwszy człowiek”.
Albert Camus pozostawił po sobie niezatarte dziedzictwo jako jeden z najważniejszych myślicieli i pisarzy XX wieku. Jego dzieła, takie jak „Obcy” i „Dżuma”, nadal stanowią lektury obowiązkowe dla osób poszukujących głębszego zrozumienia ludzkiej kondycji i wyzwań współczesnego świata. Przyznanie Literackiej Nagrody Nobla w 1957 roku było potwierdzeniem jego wkładu w literaturę i filozofię, a jego refleksje nad absurdem i buntem pozostają aktualne do dziś.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Za co Camus dostał Nobla?
Albert Camus otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury w 1957 roku za całokształt twórczości. Doceniono go za twórczość literacką, która z jasnością ukazuje problemy ludzkiego sumienia we współczesnym świecie.
Jakie jest najwybitniejsze dzieło Camusa?
Chociaż ocena „najwybitniejszego” dzieła jest subiektywna, powszechnie za jedno z kluczowych i najbardziej wpływowych dzieł Alberta Camusa uznaje się powieść „Dżuma”. Ta książka głęboko porusza tematy buntu, solidarności i ludzkiej kondycji w obliczu absurdu.
Na czym polega filozofia Camusa?
Filozofia Camusa, często określana mianem filozofii absurdu, koncentruje się na konflikcie między ludzkim pragnieniem sensu a milczącym, bezsensownym wszechświatem. Camus proponuje bunt przeciwko absurdowi, akceptując go i jednocześnie żyjąc pełnią życia, kierując się wartościami takimi jak wolność i solidarność.
Jaki jest tytuł powieści Alberta Camusa?
Albert Camus jest autorem wielu znaczących powieści, a do najbardziej znanych należą „Obcy” oraz „Dżuma”. Warto również wspomnieć o jego powieści „Upadek”.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Albert_Camus
