Przełom, przełamanie, punkt kulminacyjny, punkt zwrotny, punkt bifurkacji… W 2017 roku (Grand Off) tematem przewodnim była potrzeba zmiany, dążenie do zmiany. W tym roku zmiana jest nagła, impulsywna, niekontrolowana i zależy od wielu czynników. Krótki ciąg negatywnych zdarzeń powoduje, że nagle robimy coś wbrew naturze, wbrew zasadom. Impuls do działania może być wynikiem nagłego przypływu mocy… („Wstań”, reż. Pierre Le Gall, Francja, najlepsze zdjęcia).
Na początek „Mit Im Bound/Morale” (reż. Lukas Nathrath) – Niemcy, najlepszy scenariusz. Molestowanie w jednostce wojskowej. Młoda kobieta łamie obowiązujące przepisy i dokonuje niespodziewanej zemsty. Dwa rosyjskie filmy oraz jeden z Białorusi sugerują, że punkt zwrotny może być czystym przypadkiem, nieszczęśliwym zrządzeniem losu lub czymś, co idealnie pasuje do powiedzenia: „więcej szczęścia niż rozumu”. Przypadkowa śmierć podczas kłótni rodzinnej –„Rodzice” (reż. Evgeniy Shemanov), Rosja, najlepszy reżyser, nieoczekiwany zwrot w śledztwie przeciwko grupie nieodpowiedzialnych nastolatków („Punk bifurkacji”, Rosja, reż. Leonid Gardash, najlepszy montaż) czy opamiętanie się gdy jest już za późno – przypadkowa śmierć znienawidzonej osoby, która chciała uratować nam życie. („Franka”, reż. Mitry Semenov-Aleynikov, Białoruś, najlepsza scenografia).
Rozstanie… rozstania są trudne i nagłe. Samotna matka, na przepustce z więzienia, podejmuje decyzję o zostawieniu trzyletniego chłopca w sierocińcu – w dniu jego urodzin („Przepustka”, Austria, reż. Martin Winter, najlepsza aktorka). Meksyk – dojrzały mężczyzna (rolnik) zaczyna tracić wzrok – (dosłownie) na własnych plecach dźwiga swoją matkę, szukając dla niej opieki. Ostatecznie porzuca ją pod bramą przytułku („Archanioł”, reż. Angeles Cruz, Meksyk, najlepsza fabuła). Najlepszy film polski ("Techno" reż. Tadeusz Łysiak) – to również parada skrajnych emocji. Ponownie rolnik w podeszłym wieku, który opiekuje się żoną chorą na Alzeimera (Danuta Stenka). Przypadkowo spotyka młodą dziewczynę, a ta wprowadza go w świat zabawy (i muzyki techno). Dochodzi do zderzenia dwóch światów. Wewnętrzna rozpacz pcha mężczyznę ku nieodwracalnej decyzji – być może w momencie, gdy można było jeszcze wszystko uratować. Naprzeciw temu wszystkiemu wychodzi "Portraitist", Luksemburg, reż. Cyrus Neshvad czyli rozstanie... z życiem, które może być piękne i dawać nadzieję dla młodszych pokoleń. Animacja: "Cinetic", Francja, reż. Thomas Lagana kolizja pociągów, wypadek, nic nie możesz zrobić, twój los leży w cudzych rękach. "El Infierno/Hell", Hiszpania & Sierra Leone, reż. Raúl de la Fuente – konsekwencje wszystkich pochopnych, nieprzemyślanych, "przełomowych" decyzji – czyli piekło więzienia na Pademba Road we Freetown.

Pokaz filmów odbył się 29 lutego 2020 w Centrum Kulturalno-Bibliotecznym w Gietrzwałdzie. * Kadr z filmu („Przepustka”, Austria, reż. Martin Winter)

Piotr Placek